ازدواج در اسلام قراردادی قانونی میان یک مرد و یک زن است . هر دو یعنی  داماد و عروس اجازه ازدواج با خواست آزاد خودشان را دارند . یک قرارداد رسمی و اجباری ، الزامی جهت اجرای یک ازدواج اسلامی معتبر مذهبی محسوب می‌شود و بدان وسیله حقوق و مسئولیت‌های داماد و عروس را شرح می‌دهد . باید دو شاهد مسلمان در قرارداد ازدواج حضور داشته باشد .

طلاق در اسلام می‌تواند اشکال مختلفی داشته باشد، برخی از آن‌ها توسط یک همسر اعدام می‌شوند (طلاق خلع:زن از حقوق مادی یا مهریه خود می گذرد و با رضایت طرفین از یکدیگر جدا می شوند) و برخی از آن‌ها توسط یک دادگاه مذهبی به نمایندگی از همسر شاکی اجرا می‌شوند که در دادخواست طلاق قانونی اش به دلایل معتبر مانند اعتیاد شوهر ، اظطرار و برخی دیگر موفق عمل کرده‌است .

علاوه بر ازدواج معمول تا زمان مرگ یا طلاق ، یک ازدواج کوتاه‌مدت در میان شاخه دوازده امامی اسلام یعنی شیعه با نام ” ازدواج غیر دائم یا ازدواج موقت ”  وجود دارد که در آن برای یک دوره مشخص که به تائید طرفین رسیده باشد و نیز مهریه ای هم برای آن در نظر گرفته شده باشد ، مجاز است. در میان مسلمانان سنی هم یک ازدواج غیر موقت وجود دارد که در آن با حذف برخی شرایط مانند زندگی با هم و نیز بدون ثبت مجاز است.  در برخی از فرقه های سنیان ازدواج عرفی را قابل قبول و در برخی نیز تنها ازدواج حلال را مورد قبول می دانند.

واژه شناسی

در قوانین اسلامی ، نکاح به معنای ازدواج خوانده می‌شود ، یک واژه عربی که معنای تحت الفظی آن ” عروسی ” است ، اما پیشتر در قرآن منحصرا برای اشاره به قرارداد ازدواج استفاده می‌ شده است . در فرهنگ لغت عربی نوشتاری عربی  نکاح به عنوان ” ازدواج ، عقد ازدواج ” تعریف می‌شود .

سند ازدواج با نام‌های مختلف شناخته می‌شود :

  • عربی ادبی : عقد القران ، عقد ازدواج ؛
  • اردو : نکاح نامه ؛
  • فارسی : ازدواج یا عقدنامه ؛

تاریخ

در عربستان قبل از اسلام انواع مختلفی از اعمال ازدواج وجود داشت . رایج‌ترین و شناخته‌شده انواع ازدواج در این زمان شامل دسته های زیر میشد :

  • ازدواج با توافق
  • ازدواج با ثبت
  • ازدواج با مهریه
  • ازدواج با وراثت
  • ازدواج موقت

بر مبنای تحقیقات در منابع اسلامی ، برخی از زنان در عربستان‌سعودی کنترل کمی بر روی ازدواج‌ (های) خود داشتند . آن‌ها به ندرت با قراردادی ازدواج می کردند و حتی در بسیاری از موارد به حضانت و سرپرستی از کودکان محدود می‌شدند و به ندرت به آن‌ها توجه می‌شد . زنان به ندرت اجازه طلاق از شوهران خود را می‌داشتند و عقیده آن‌ها برای ازدواج یا طلاق در نظر گرفته نمی‌شد.

اصلاحات بعد از اسلام

پیامبر اسلام حضرت محمد (ص) اصلاحات و قوانین شیوه های ازدواج مشترک که در دوران نبوت او وجود داشت، اصلاح کردند. قوانینی که در رابطه با “ازدواج با توافق (ازدواج از طریق رضایت)” وجود داشتند اصلاح شد و مجموعه ای از قوانین و مقررات جهت عدم تضیع حق بویژه زنان به اجرا در آمد و نیز شیوه «ازدواج با ارث» نیز ممنوع شد. چند سوره و آیاتی نیز از قرآن وجود دارند که چنین اعمال را بطور صریح ممنوع کرده است.

براساس قوانین پیش از اسلام ، منابع اسلامی ادعا می‌کنند که هیچ محدودیتی بر حقوق مردان در ازدواج یا طلاق وجود نداشت بگونه ای که هر زمان میل داشتند علاوه بر زنی که داشتند زن دیگری را برمی گزیدند و هر زمان که می خواستند زنی از زنانشان را یک جانبه طلاق میدادند. زمانی که اسلام آمد مردان را به چهار زن بصورت همزمان محدود می‌شود اما این موضوع در رابطه با صیغه صدق نمی کرده است .

نهاد ازدواج به گونه ای  که در آن زن تا حدودی بعنوان یک شریک علاقه مند تلقی شد اصلاح گردید. به عنوان مثال ، جهیزیه بعنوان بخشی از اموال عروس در نظر گرفته شد. تحت قانون اسلام ، ازدواج دیگر به عنوان یک ” موقعیت ” تلقی نمی‌شد-چرا موقعیت؟دلیل آن این است که در گذشته چه کشورهای عربی چه کشورهای آفریقایی و حتی در نقاط دیگر دنیا به زن نگاهی ابزاری میشد و زن را وسیله یا ملک می شمردند و اینگونه اگر زمانی به نگهداری و تهیه غذا و نگهداری از کودکان و سایر موارد را به گردن زن می انداختند – بلکه به عنوان یک قرارداد و سند رسمی تلقی می‌شد .

عناصر اصلی سند ازدواج به اینگونه شد که یک پیشنهاد توسط مرد به زن داده ، پذیرش توسط زن زمانی که صورت می پذیرفت ازدواج با شرایطی از جمله پرداخت مهریه توسط مرد حالت رسمی به خود می گرفت. موافقت زنان چه به صورت اعلام لفظی یا با سکوت به واسط یا هر گونه ای مورد نیاز بود . علاوه بر این ، پیشنهاد و پذیرش باید در حضور حداقل دو شاهد انجام می شد . شوهر زن می بایست غذا و لباس برای زن فراهم می کرد ، هر چند که شوهرش حقوق بیشتری نسبت به او داشت.

شرایط

ازدواج‌های اسلامی نیازمند پذیرش است یعنی مقبول بودن توسط  داماد ، عروس و رضایت پدر یا پدربزرگ پدری عروس . سرپرست تنها می‌تواند یک مسلمان آزاد باشد مگر این که عروس مسیحی یا یهودی باشد ؛ در چنین مواردی عروس باید در ابتدا مسلمان شده و توسط شخصی، از پیشینه مذهبی که داشته دور شود و مسلمان گردد . عروس معمولا در زمان امضای قرارداد ازدواج حضور دارد .

در اسلام سنتی ، تعریف تحت‌اللفظی ” ولی ” که به معنای ” نگهبان یا محافظ ” است. در این زمینه ، این بدان معنی است که سکوت عروس توسط ولی او مورد موافقت قرار میگیرد . در اغلب فقه های حقوق اسلامی ، تنها پدر یا پدربزرگ پدری عروس می‌تواند ولی عروس باشد .

اگر شرایط مورد قبول قرار گیرد ،  سند ازدواج توسط عروس و داماد و شاهدین امضا می شود و در آنصورت یک مراسم ازدواج اسلامی اتفاق می افتد. در ازدواج اسلامی یک فرد مسئول (عاقد) خطبه عقد را جاری می کند و بدین وسیله جنبه قانونی به ثبت ازدواج می دهد . داماد می‌تواند در حضور نماینده ای از طرفین ، اگر از لحاظ مذهبی تحصیل‌کرده باشد ، خطبه خود را بیان کند.

این مراسم به طور معمول با استقبال جشن و تجلیل  با آداب و رسوم محلی دنبال می‌شود که ممکن است دو ساعت طول بکشد که در امروزه با توجه به امکاناتی که برای مراسم عقد فراهم کرده ایم تواسنته ایم تمامی شرایط مورد نیاز اعم از پذیرایی های مانند شام یا ناهار یا حتی میوه و شیرینی و غیره را ایجاد کنیم تا عروس و داماد و میهمانانشان در زمان مراسم عقدشان راحتی و آرامش کافی را داشته باشند .

قرآن به مومنان می‌گوید که حتی اگر یکی از طرفین فقیر باشند ، باید با آن‌ها ازدواج کنند. قرآن بیان می دارد که ازدواج یک راه مشروع برای ارضای میل جنسی است . اسلام ارزش رابطه جنسی و همنشینی را تشخیص می‌دهد و از ازدواج به عنوان پایه ای برای تشکیل و استواری خانواده‌ یاد می کند و برای رسیدن به این نیاز پایه ، راه ازدواج را بیان می دارد. به گفته حضرت محمد (ص) ، ازدواج بسیار ارزشمند است و به عنوان نیمی از ایمان دینی هر فرد تلقی می‌شود . آیا ازدواج اجباری است!

بررسی ای که طی مدت های طولانی در مورد امر اجباری بودن ازدواج توسط محققین این زمینه انجام شده است گفته می شود که ” اگر کسی حق ازدواج داشته باشد و بداند که با همسرش بد رفتاری نمی کند یا ارتکاب جرمی نمی دارد  ، ازدواج را امری ” مستحب ” بیان داشته اند .

پیش نیاز

  • ازدواج باید از طریق یک قرارداد که پیشتر به تفضیل توضیح داده شد و مبلغ اجباری ارائه‌شده به عروس که به توافق طرفین رسیده باشدیا همان مهریه ، انجام شود . مهریه با درک به این موضوع که پرداخت آن وظیفه یک شوهر مسلمان است و داماد باید آن را در زمان ازدواج به عروس بپردازد ، مگر اینکه او و عروسش بتوانند متقابلا توافق کنند که زمان برخی از پرداخت‌ها را به تاخیر بیندازد .
  • یک مورد دیگر ازدواج ، پاکدامنی است . هیچ فاحشه ای حق ندارد با یک شریک پاکدامن ازدواج کند ، مگر این که طرف گناه کار پیشتر توبه کند و سپس راضی به ازدواج گردند . ازدواج برای مرد با زن عفیف یا مسلمان یا از ادیان الهی دیگر ( مانند ، یهودیان و مسیحیان و سایرین ) مجاز است ، اما نه با کسی که مشرک یا بی دین است. برای زنان ، ازدواج با یهودیان و مسیحیان و سایر ادیان الهی ممنوع است ؛ آن‌ها تنها اجازه دارند با مسلمانان ازدواج کنند .
  • با این حال ، اکثریت قریب به اتفاق حقوقدانان مسلمان ادعا کردند که از آنجا که این اجازه به مردان داده شده‌است ، زنان نیز باید از انجام چنین کاری منع شوند . جنبش حقوق دانان اسلامی و امامان که در این تفسیر موافق نیستند ، در حال افزایش است . رضایت عمومی زن تنها در صورتی مورد نیاز است که او باکره نباشد و یا زمانی که پدر و یا پدربزرگ پدری او در قید حیات نباشند. اما یک دوشیزه نبایستی بدون اجازه آن ها ازدواج کند . اگر او بیش از حد خجالتی است که نظر خود را درباره موافقت بیان کند ، سکوتش به عنوان یک توافق ضمنی تلقی خواهد شد.
  • به گفته ” دایره‌المعارف اسلام ” سرپرستی که می‌تواند یک عروس را برخلاف نظرش وادار به ازدواج کند به نام والی اجبار کننده خوانده می‌شود . اگر این زن مجبور به ازدواج شود ، بدون شرایط ذکر شده در بالا ، طبق مکتب حنفی قانون اسلامی ، می تواند از این ازدواج سر باز زند و آن را لغو کند و این زمانی است که عروس به سن قانونی رسیده باشد .
  • خدام می‌گوید که وقتی بیوه شد ، پدرش او را به ازدواج اجباری مجبور کرد . او این تصمیم را دوست نداشت بنابراین به نزد حضرت محمد (ص) رفت و موضوع را با ایشان در میان گذاشت. ایشان به او اجازه داد ازدواج خود را لغو کند . از این رو ، اگر این زن باکره باشد  ازدواج‌های اجباری خلاف آموزه ‌های اسلامی است و آن‌هایی که قبل از سن ازدواج مجبور به ازدواج شده‌اند زمای که به سن مجاز رسیدند می توانند آن را لغو نمایند .
  • اهمیت سرپرست بین مکاتب فکری مختلف مورد بحث قرار گرفته‌است . برای سنی حنفی ، مرد سرپرست برای ازدواج لازم نیست ، حتی اگر ازدواج اول او باشد . زیرا سند ازدواج میان عروس و داماد امضا می شود ، نه داماد و سرپرست عروس . برای فرقه های حنبلی  ، شافی  و مالکی سنیان ، سرپرست به منظور ازدواج یک زن باکره لازم است . در این مکاتب ، اگر یک زن طلاق بگیرد ، او قیم خودش می‌شود و به سرپرست نیازی ندارد تا اجازه دهد که سند ازدواج را امضا کند .
  • حقوق و تعهدات همسربا توجه به اسلام ، هر دو طرف مرد و زن هنگامی که طرفین یک قرارداد ازدواج می‌شوند نسبت به حقوق و وظایفی که از جهت نقش شان برایشان تعیین شده است حق دارند. شوهر بعنوان حامی مالی و حامی خانواده  در بیشتر اوقات ، از طریق امکاناتی که فراهم می آورد شناخته می شود . این ولایت دارای دو جنبه برای هر دو شریک است :
    • شوهر از نظر مالی مسئول تامین اجتماعی و نگهداری همسر و یا هر کودکی که متولد می شود می باشد . در عوض ، این وظیفه زن است که دارایی شوهرش را حفظ کرده و از میزان خرج کردن ثروتی که جمع می کند محافظت کند . اگر زن ثروت خود را در اختیار داشته باشد ، مجبور نیست آن را بر روی شوهر یا فرزندان خود خرج کند ، زیرا می‌تواند دارایی خود را در حق خود داشته باشد ، به طوری که شوهر برای دارایی خود به جز اراده خود حق ندارد .با توجه به یک توافق پیش از ازدواج، مهریه به عنوان یک بدهکاری از شوهر به همسرش به عنوان بخشی از مسئولیت مالی او در نظر گرفته می‌شود ، قرار دارد .

    برخی از مفسرین اظهار داشته‌اند که برتری شوهر بر همسرش نسبی است و اطاعت از همسر نیز محدود است .

    همچنین زنان یادآور می‌شوند که در صورتی که شوهر مسئولیت‌های خود را انجام ندهد ، هیچ ننگی برای طلاق وجود ندارد . قرآن تاکید می‌کند که عدالت برای این زن شامل حمایت عاطفی است و نیز به مردان یادآوری می‌کند که هیچ گونه استفاده ای از هدایای عروسی زنان وجود ندارد مگر این که همسرشان در مورد فساد اخلاق جنسی گناهکار شناخته شوند.

  • در مواردی تاسف‌بار که قرارداد به تعویق انداختن پرداخت پول به تعویق افتاد ، برخی شوهران به همسرشان بی توجهی کرده و عاطفه را از آنها دریغ می کنند و تا همسرشان بر توافقی که جهت پرداخت مهریه داشته اند سر باز زند و دیگر آن را طلب نکند و نیز این حق را ندارد که دارایی همسرش را در ازای آزادی اش از او بگیرد . متاسفانه بسیاری از زوج‌ها از رفتن به قاضی و داوری برای این مسائل امتناع می‌کنند هر چند که قرآن می‌گوید :” و اگر شما از یک شکاف بین آن‌ها می‌ترسید ، سپس یک داور از مردم خود انتخاب کنید . اگر آن‌ها ( قاضی کشیش‌ها ) تا خواهان آشتی باشند ، خداوند بین آن‌ها بر این مساله تاثیر خواهد گذاشت . به طور حتم ، خداوند همه آگاه است .”

    مهریه ، جهیزیه و هدیه

    مهریه با جهیزیه یا هدیه ازدواج فرق می‌کند ، که در آن برای یک ازدواج مسلمان اجباری است و توسط داماد به عروس پرداخت می‌شود . مقدار پول یا دارایی که برای مهریه در نظر گرفته می شود توسط داماد در زمان ازدواج با عروس پرداخت می‌شود . حتما مهریه نباید پول باشد، بلکه هر چیزی که ارزش مالی داشته باشد هم مورد قبول است. بنابراین ” مهریه نمی‌تواند شامل عشق ، صداقت ، وفادار بودن ، و غیره باشد ، که به هر حال ویژگی‌های افراد درستکار است . اگر  در قرارداد ازدواج مهریه دقیق مشخص نباشد، شوهر باید هنوز هم به همسرش مبلغ حقوقی معینی بپردازد .

    مهریه چندین بار در قرآن و احادیث ذکر شده‌است و هیچ محدودیت حداکثری برای مبلغی که داماد ممکن است پرداخت کند وجود ندارد  ، اما حداقل، این مقدار است که اگر شوهرش بمیرد یا آن‌ها طلاق بگیرند ، برای این زن کافی باشد .

    با توافق دو جانبه قبلی ، مهریه ممکن است بصورت تقسیم شده در زمان هایی به عروس از جانب داماد پرداخت گردد که این موضوع در امضای قرارداد ازدواج ذکر شده تا پرداخت شود ، همچنین یک بخش مهریه مقدم نامیده میشود که در زمان عقد پرداخت می گردد. ” ماخر ” ، بخشی است که بعنوان بدهی به گردن داماد است و همواره در طول زندگی موظف به پرداخت قسمت تعویق افتاده مهریه می باشد.. تاخیر . در چنین قراردادی تعهد شوهر برای انجام توافقنامه لغو یا کاهش پیدا نمی کند در حالی که او می بایستی تعهدات خود نسبت به خانه معقول ، غذا ، و یا لباس همسرش ( و هر کودکی که در خانواده متولد می‌شود ) را برآورده کند .

    ” شما باید به زنان جهیزیه خود را بصورت یکنواخت بدهید ”

    در قرآن آمده است که : ” امروزهمه غذاهای خوب برای شما قانونی شده‌است . خوراک مردم کتاب الهی برای شما قانونی است . همچنین ممکن است با زنان عفیف در میان مومنان و همچنین زنان عفیف در میان پیروان کتاب الهی پیشین ازدواج کنید ، به شرطی که برای آن‌ها جهیزیه تهیه کنید . شما پاک دامنی را حفظ خواهید کرد ، نه ارتکاب زنا و نه عاشقی مخفی . هر کسی که ایمان را رد کند ، همه کار او بی‌نتیجه خواهد بود و در آخرت “او با بازندگان خواهد بود ”

    از قرآن در آیه ای دیگر آمده است که : ” ای کسانی که ایمان آورده‌اید ، زمانی که زنان بی دین ( مشرک) اعتقادشان را ترک کردند ( دشمن را رها کنید) و از شما درخواست پناهندگی کردند ، باید آن‌ها را امتحان کنید . خدا به طور کامل از باور آن‌ها آگاه است . هنگامی که به شما ثابت کردند که آن‌ها مومن هستند ، دیگر آن‌ها را به میان کافران باز نگردانید . آن‌ها مجاز نیستند با آن‌ها ازدواج کنند ، و کافران هم مجاز نیستند که با آن‌ها ازدواج کنند پاداش هایی را که کافران پرداخت کرده اند باز گزدانید . شما نباید با ازدواج با آن‌ها اشتباه کنید ، تا وقتی که پاداششان را به آن‌ها بازگردانید. همسران کافر را حفظ نکنید . شما می‌توانید از آن‌ها بخواهید که به شما پاداش پرداخت کنند ، و ممکن است به خاطر آنچه که از پاداش پرداخت می کنند از شما موضوعی درخواست کنند . این قانون خداوند است ؛ او در میان شما حکم می‌کند . خدا داناست ”

    سند ازدواج اجباری / غیرقابل قبول

    قرارداد ازدواج بین سرپرست ، یا قیم عروس با داماد که بین عروس و داماد نیست منعقد شده باشد را ازدواج اجباری گویند . پدر عروس فقط می‌تواند یک مسلمان بعنوان شاهد باشد . اما به گفته بسیاری از دانشمندان ، اگر عروس باکره است ،سرپرستش که پدر یا پدربزرگ پدری اش است ، نمی‌تواند او را به ازدواج اجباری وادار کند . به گفته برخی محققان شبعه و تقریبا همه اندیشمندان معاصر ، ازدواج اجباری هیچ جایگاهی در ازدواج عروس و داماد ندارد و آن ها می توانند آزادانه انتخاب داشته باشند.

    نمونه برجسته این مکتب حنفی ( بزرگ‌ترین مکاتب فکری اسلامی ) است که در صورت رسیدن به سن بلوغ نیاز به مجوز ازدواج دارد . آن‌ها همچنین ثابت می‌کنند که اگر عروس قبل از رسیدن به سن بلوغ مجبور به ازدواج شود ، پس از رسیدن به بلوغ ، اگر بخواهد می‌تواند ازدواج را لغو  کند. اگر عروس در مورد این مساله سکوت کند ، اما سرپرست اعلام کند که قصد دارد با یک مرد خاص ازدواج کند ، و او اعتراضی نکرد ؛ سپس رضایت از طریق عدم اعتراض او صورت می گیرد .

    در همه مکاتب فقه اسلامی ، در رده‌بندی مکاتب اسلامی دو احادیثی وجود دارد که راهنمایی برای این موضوع است و اغلب مسلمانان به آن اشاره می‌کنند . دو مورد از این احادیث عبارتند از:

    از ابو حریره به بیان حضرت محمد (ص) نقل شده است : ” یک زن بدون باکرگی ممکن است بدون اجازه سرپرستش ازدواج کند ، و یک زن باکره ممکن است بدون اجازه سرپرستش ازدواج‌نکرده باشد ؛ و این اجازه کافی برای او این است که ساکت بماند ( به خاطر خجالتی بودنش ) .”

    در یک حدیث دیگر بیان شده‌است که شخصی از حضرت محمد (ص) پرسید : ” در مورد دختر جوانی که پدر و مادرش سرپرست او در ازدواج هستند ، باید به او اجازه داده شود یا نه ؟ وی پاسخ داد : ” بله ، باید به او اجازه بدهند ، و بعد گفت : ” ولی یک دختر باکره خجالتی است ، ای پیامبر الله ! او در پاسخ گفت : ” سکوت او اجازه اوست .”

    واکنش های حقوق بشری

    کودکان در برخی خرده‌فرهنگ های مسلمانان که خواسته‌های والدین خود را در رابطه با اجبار در ازدواجشان را نادیده می‌گیرند , ممکن است در نتیجه این موضوع دچار مجازات‌هایی شوند. آگاهی بین‌المللی , فعالیت‌ها و سازمان‌هایی مانند واحد ازدواج اجباری سازمان ملل , شدت این مساله حقوق بشر را شناسایی کرده و خدمات امداد و نجات آن‌ها فراتر از مرزه‌ای سرزمین‌ها گسترش‌یافته است. برخی کشورها در عوض چنین رفتارهایی از جانب والدین زمان زندان برای والدینی که سعی در وادار کردن فرزندان خود به چنین ازدواجی را دارند , ایجاد کرده‌اند .

  • لاقطلاق در اسلام می‌تواند اشکال مختلفی داشته باشد، برخی از آن‌ها توسط شوهر آغاز می‌شوند و برخی از آن‌ها توسط همسرش آغاز می‌شوند . تئوری و عمل طلاق در جهان اسلام با توجه به زمان و مکان متفاوت است . از لحاظ تاریخی ، قوانین طلاق توسط شریعت اداره می‌شوند ، که توسط فقه اسلامی سنتی تعبیر می‌شود و آن‌ها بسته به مکتب حقوقی متفاوت هستند . روش‌های تاریخی گاهی از نظریه حقوقی جدا می‌شوند . در دوران مدرن ، به عنوان وضعیت شخصی ( خانواده ) به طور کلی ” در مدار قانون اسلامی ” باقی ماندند ، اما کنترل قوانین طلاق از حقوقدانان سنتی به دولت تغییر پیدا کرده است .

    ازدواج های ممنوعه

    در بخش‌های خاصی از سنت عربی پیش از اسلام ، پسر می‌توانست املاک پدر مرحوم خود را به ارث ببرد ( به عنوان مثال مادر خودش ) به عنوان همسر . قرآن این عمل را ممنوع کرد . (از آنجا که در گذشته همسر بعنوان ملک به شمار می رفت و هیچ حق و حقوقی برایش در نظر نمی گرفتند اینگونه نامیده شده است)

    ازدواج بین مردم به گونه‌ای منوط به ممنوعیت براساس سه نوع رابطه است . محدودیت‌های زیر از دیدگاه مرد به اختصار ارائه شده‌اند ؛ همتایان مشابه از دیدگاه زن درخواست می‌کنند .

    در قرآن آمده است که :

    و با زنانى كه پدرانتان به ازدواج خود درآورده‏ اند نكاح مكنيد مگر آنچه كه پيشتر رخ داده است چرا كه آن زشتكارى و سبب دشمنى و بد راهى بوده است. ازدواج با اینان بر شما حرام شده است مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمه ‏هايتان و خاله هايتان و دختران برادر و دختران خواهر و مادرهايتان كه به شما شير داده‏ اند و خواهران رضاعى شما و مادران زنانتان و دختران همسرانتان كه آنها دختران در دامان شما پرورش يافته‏ اند و با آن همسران همبستر شده‏ ايد پس اگر با آنها همبستر نشده‏ ايد بر شما گناهى نيست كه با دخترانشان ازدواج كنيد و زنان پسرانتان كه از پشت‏ خودتان هستند و جمع دو خواهر با همديگر مگر آنچه كه در گذشته رخ داده باشد كه خداوند آمرزنده مهربان است

    1. ممنوعیت بر اساس خویشاوندی :

    چندین رابطه پس تر گفته خواهد شد به خاطر خویشاوندی ممنوع است ، یعنی خویشاوندی یا رابطه با خون ، به عبارت دیگر مادرانتان و دخترانتان و خواهرانتان و عمه ‏هايتان و خاله هايتان و دختران برادر و دختران خواهر و مادرهايتان كه به شما شير داده‏ اند و خواهران رضاعى شما و مادران زنانتان و دختران همسرانتان كه آنها دختران در دامان شما پرورش يافته‏ اند. هیچ تمایزی بین روابط کامل و نصف ایجاد نمی‌شود ، همگی به طور مساوی منع شده‌اند . جایی که هم مادر و هم پدر و هم پدر زوج که مایل به ازدواج هستند ، افراد جداگانه‌ای برای هر دو طرف وجود دارند ، که در این صورت مجاز است . واژه ” مادر هم تحت‌تاثیر قرار می‌دهد . همچنین کلمه ” دختر ” نیز شامل دختر پسر و دختر دختر نیز می‌شود . خواهر پدربزرگ مادری و مادربزرگ پدری نیز در کاربرد این دستورالعمل به یک پایه مساوی تقسیم می‌شوند .

    1. ممنوعیت براساس مکیدن شیر

    در اسلام ، نوزاد به همان میزان نزدیکی به پرستاری که به او شیر از پستان داده است به گونه ای که مرطوب گشته باشد در خویشاوندی در نظر گرفته می‌شود ، بنابراین هنگامی که کودک رشد می‌کند ، ازدواج با آن‌هایی که به چنین پرستارانی مربوط می‌شوند به همان میزان که به مادر خود تعلق دارد ، ممنوع است .

    1. ممنوعیت بر اساس ازدواج

    ازدواج دختر با پدر ممنوع است همچنین دختر همسر، خواهر همسر و دختران خواهران و برادرانش (خواهرزاده ها)، مادران و پدران همسر، ممنوع است. همه برای شوهر ممنوع است با این حال، این ممنوعیت ها شرطی است:

     

    • . تنها دختر همسرش ممنوع است که با آن ارتباط برقرار کند.

     

    ۲ . فقط دختر – در – قانون یک پسر واقعی ممنوع است.

     

    ۳ . خواهر زن ، خاله مادر و پدری ، و دختران برادر یا خواهر ( خواهرزاده ) تنها در صورتی ممنوع است که زن با شوهر خود ازدواج کند .

     

    ممنوعیت بر اساس مذهب

    در قرآن آمده است که :

    • با زن مشرک (بی دین) ازدواج نکنید تا این که او باور داشته باشد ؛ یک کنیز معتقد بهتر از یک زن مشرک ، تا زمانی که او باور داشته باشد . یک غلام معتقد است بهتر از یک مرد مشرک است ، حتی اگر او شما را دوست داشته باشد . آن‌ها این کار را انجام می‌دهند و شما را به آتش فرا می‌خوانند . اما خداوند با لطف و رحمت خود به باغ ( از نعمت ) و بخشش اشاره می‌کند ، و نشانه ها را برای بشریت آشکار می‌سازد : به طوری که آن‌ها بتوانند درک کنند . ( سوره بقره آیه 221 )
    • ای کسانی که ایمان آورده‌اید ! هنگامی که زنان با ایمان مهاجرت کرده به نزدتان آمدند ، آن‌ها را مورد آزمایش قرار دهید : اگر به شما ثابت شد که از مومنان هستند ، پس آن‌ها را به نزد مشرکان باز نگردانید . آن‌ها زنان قانونی برای خانواده مشرک نیستند و همسران مشرک برای آن‌ها شایسته نیستند . ( سوره الممتحنة آیه ۱۰ )
    • این برای زنان مسلمان مجاز نیست که با مردان غیرمسلمان ازدواج کنند . ( قرآن بقره آیه ۲۲۱ ، سوره الممتحنه آیه ۱۰ )
    • برای مردان مسلمان قانونی است که با زنان یهودی یا مسیحی ازدواج کنند ، اما زن مشرک نه . ( قرآن سوره المائده آیه ۵ )

     

    ممنوعیت در شریک ازدواج

    • ازدواج بین همان جنس
    • ازدواج بین مرد و خواهرش ، خواهر ناتنی ، مادر ، نامادری ، مادر بزرگ ها ، خاله ، عمه ، مادر مادربزرگ و غیره .
    • ازدواج بین یک زن و پدرش ، پدرخوانده ، دایی ، پدربزرگ ، عموی ، پدر پدر بزرگ و غیره .
    • ازدواج مردی با زنانی که خواهری از یکدیگر دارند ( به جز ازدواج با کسی که با طلاق از شوهرش جدا شده‌است )

    توجه : ازدواج بین عموزاده ممنوع نیست .

    چند همسری

    طبق قانون شریعت ، مسلمانان مجاز به چند همسری هستند . طبق قرآن ، ممکن است یک مرد در یک زمان چهار زن قانونی داشته باشد .

    شوهر موظف است همه زنان را به یک اندازه رسیدگی کند . اگر مردی می‌ترسد که نتواند این شرایط را ببیند ، بیش از یک زن مجاز نیست .

    ” اگر می‌ترسید نتوانید  منصفانه بین زنانتان رفتار کنید ،هر کدام از زنان که شما را پسند افتاد  دو دو یا سه سه یا چهار چهار ، به زنی برگزینید ؛ اما اگر می‌ترسید نتواند به‌حق با آنان برخورد کند ، آنگاه تنها یک یا آنچه از آن ها مالکید را ازدواج کنید . این برای جلوگیری از انجام بی‌عدالتی ، مناسب‌تر خواهد بود .” ( سوره نساء آیه 3 )

    ازدواج عروس ممکن است شامل شرایطی در قرارداد ازدواج او باشد که نیاز به داشتن همسر برای شوهرش یا نیاز به رضایت او قبل از ازدواج با همسر دیگری داشته باشد .

    چند شوهری ممنوع است . یک زن در یک زمان نمی‌تواند بیش از یک شوهر داشته باشد .

    ممنوعیت چند همسری خواهری

    چند همسری خواهری ممنوع است. یک مرد نمی تواند ازدواج کند با :

    • دو خواهر
    • یک زن و زنی از نسل او
    • یک زن و یکی از اجدادش

    عده

    یک زن پس از طلاق یا مرگ شوهرش برای مدت معینی نمی‌تواند ازدواج کند . این دوره به عنوان عده شناخته می‌شود .

    • طلاق دهنده برای سه بار قاعدگی پس از طلاق نمی‌تواند ازدواج کند
    • طلاق دهنده که دوره ای ندارد، نمی تواند سه ماه ازدواج کند
    • زن باردار نمی تواند ازدواج کند تا زمانی که بار او را بپوشد
    • بیوه نمی تواند دوباره برای چهار ماه و ده روز باز ازدواج کند

    کاربرد های مدرن

    در دنیای امروز ، مسلمانان قوانین زناشویی اسلامی را در سراسر جهان اعمال می‌کنند . به عنوان مثال ، در ایالات‌متحده ، ۹۵ درصد از زوج‌های مسلمان آمریکایی در یک مطالعه در سال ۲۰۱۲ توسط موسسه سیاست اجتماعی و درک ، هر دو ازدواجی را بدست آورده و یک گواهی‌نامه ازدواج مدنی به دست آورده‌اند که لازم است یک ازدواج قانونی در آمریکا داشته باشد . این مطالعه همچنین می‌گوید : ” در برخی موارد ، عقد ازدواج اسلامی زمانی به پایان می‌رسد که این زوج تصمیم به ازدواج بگیرند ، اما پس از جشن عروسی ، هم‌زیستی بعد از ازدواج اتفاق می‌افتد . در موارد دیگر ، عقد ازدواج اسلامی به طور همزمان با ازدواج مدنی تکمیل می‌شود و بلافاصله پس از پذیرش عروسی برگزار می گردد .”

    بحث‌هایی در مورد این که آیا قانون شریعت باید در کشورهای غربی مانند ایالات‌متحده و استرالیا به رسمیت شناخته شود یا نه ، وجود دارد که اجازه می‌دهد این نوع ازدواج به عنوان ازدواج معتبر قانونی شناخته شوند . نیز عناصر دیگری برای مراسم ازدواج اسلامی وجود دارد که به سختی در دادگاه‌ها پذیرفته می‌شوند ، بر طبق این مطالعه ، از جمله مهریه . زنانی که مهریه خود را انکار می‌کنند ، راه روشنی برای مخالفت یا طلاق قانونی در ایالات‌متحده یا کانادا ندارند .

    همچنین مطالعات نشان داده‌اند که حتی آمریکایی‌های مسلمان جوان که ممکن است خودشان را ” نه بسیار مذهبی ” توصیف کنند مراسم مذهبی خود را در لحظات مهم تولد و ازدواج در نظر می‌گیرند . این موقعیت‌ها ، باز هم از نظر عاطفی و رفتاری آن ها را تحریک می‌کند ، حتی برای کسانی که ایمان خود را با حضور در مسجد ، دعا یا روزه گرفتن، به طور منظم تمرین نمی‌کنند .”

    وقتی نوبت به طلاق می‌رسد ، مطالعه سال ۲۰۱۴ توسط موسسه سیاست اجتماعی و درک بیان می‌کند که ” دو نرخ طلاق عموما برای مسلمانان آمریکایی به ترتیب ۳۲.۳۳ % و ۲۱.۳ % ، در ایالات‌متحده و کانادا ، که بسیاری از زوج‌های مسلمان در این تحقیق مصاحبه کرده‌اند و اشاره می‌کنند که آن‌ها خواستار طلاق مذهبی و روند آن هستند . برخی از آن‌ها به شکل مذهبی گرایش پیدا می‌کنند تا به آن‌ها کمک کنند روند طلاق را هدایت کنند، در حالی که بسیاری هنوز از دادگاه‌ها برای پایان دادن به ازدواج مدنی استفاده می‌کنند . امروز زنان مسلمان مطلقه نیز طلاق را لکه ننگی برای خود که در جامعه مسلمان آمریکای شمالی از هم جدا شده‌اند می دانند که این امر برایشان دشوار است که به دنبال ازدواج مجدد باشند .

    نقش‌های جنسیتی و ایده‌های مربوط به ازدواج نیز از ابتدای اسلام تغییر کرده‌است ، در حالی که بسیاری از قوانین مربوط به ازدواج تاسیس شده‌است . ISPU گزارش می‌دهد که ” مهم‌ترین منبع تعارض زناشویی در این مطالعه بر تغییر نقش‌های جنسیتی و انتظارات ” ، با اشاره به افزایش گسترده زنان در آموزش عالی و مشاغل حرفه‌ای در طول سه دهه گذشته ، و ” در بسیاری از موارد در تلاش برای ادغام پرورش کودک و زندگی خانوادگی با اهداف حرفه‌ای است ” .